ΟΜΙΛΙΑΙ

ΟΜΙΛΙΑ
(30 Σεπτεμβρίου 2007 - Πειραιάς) 

Σεβασμιώτατοι, ἐντιμολογιώτατοι, κυρίες καὶ κύριοι,

Εἶναι ἀλήθεια πὼς ἡ τιμὴ τῶν τιμωμένων ἀντανακλᾶ καὶ ἐπιστρέφει στοὺς τιμῶντες, γιατί μ᾽  αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ τιμώμενοι ἀποδεικνύουν ἔμπρακτα τὴν εὐγένεια τῶν συναισθημάτων τους, τὸ συναισθηματικό τους πλοῦτο, ὅταν ἀναγνωρίζουν τὴν ἀξία καὶ προσφορὰ τῶν συνανθρώπων τους καὶ μάλιστα σήμερα, σὲ μίαν ἐποχὴ ποὺ ἐγωκεντρισμὸς καὶ ἡ φιλαυτία  κυριαρχοῦν στὴν κοινωνία μας. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ σήμερα ἐδῶ σ᾽αυτὴν τὴν αἴθουσα, ὅπου συγκεντρωθήκαμε ὅλοι γιὰ νὰ γιορτάσουμε τὴν ἐπέτειο τῶν 20    ἐτῶν    εὐδόκιμης    ἀρχιερατείας   τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πριγκηποννήσων κ. Ἰακώβου. Πρέπει λοιπὸν πρωτίστως ν᾽αποδοθοῦν τὰ εὔσημα στὴν Ἱερὰ Μητρόπολη Πειραιῶς, στὸν σύλλογο Πριγκηπιανῶν «Ἅγιος Γεώργιος ὁ Κουδουνᾶς» μὲ ἐπικεφαλῆς τὴν πρόεδρό του κ. Φωτεινὴ Ῥαπτοπούλου, ποὺ εἶχε τὴν ἰδέα νὰ διοργανώσῃ αὐτὴ τὴν ἐκδήλωση καὶ τέλος, σὲ ὅλους ἐσᾶς ποὺ μὲ τὴν παρουσία σας δώσατε ζωντανὰ τὸ «παρών».
Ὁταν ὁ Σεβασμιώτατος κ. Ἰάκωβός μου τηλεφώνησε λέγοντάς μου ὅτι πρόκειται νὰ διοργανωθῇ στὸν Πειραιὰ ἐκδήλωση πρὸς τιμήν του ἀπὸ μέρους τοῦ Συλλόγου Πριγκηπιανῶν, χάρηκα, γιατί ἄξιζε μιὰ τέτοια τιμὴ καὶ λαϊκὴ ἀναγνώριση τῆς ἀξίας καὶ προσφορᾶς του πρὸς τὴν ἐκκλησία καὶ τὸ Γένος μας, σύμφωνα καὶ μὲ τὸ εὐαγγελικὸ λόγιο «οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη». Ὅταν ὅμως μου πρότεινε νὰ μιλήσῳ στὸ ἀκροατήριο δίστασα. Γιατί γνωρίζουμε ὅλοι πόσο δύσκολο ἕως ἀκατόρθωτο εἶναι ν᾽ἀποδώσει κανεὶς πιστὰ τὴν πραγματικότητα περιγράφοντάς την μὲ λόγια, νὰ παρουσιάσῃ τὴν προσωπικότητα ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ εἶναι μοναδικὴ καὶ ἀνεπανάληπτη διατοπικὰ καὶ διαχρονικά. Κανένας δὲν μπορεῖ ν΄αντιγράψῃ κανέναν, ἔστω κι ἂν ἔχουμε τὴν τάση ν᾽ ἀλλάζουμε νὰ ἐπηρεαζόμαστε καὶ  νὰ προσπαθοῦμε νὰ μιμηθοῦμε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. Αὐτὸ τὸ στοιχεῖο ἄλλωστε, συνιστᾶ τὴ μοναδικότητα κι αὐθεντικότητα τοῦ χαρακτήρα καὶ τῆς  προσωπικότητας   τοῦ    καθενός    μας.    Στὸ σχετικὸ δισταγμό μου ὁ Σεβασμιώτατος τόνισε ὅτι μὲ θεωρεῖ ὡς τὸν καταλληλότερο, γιὰ τὴν περίσταση, ὁμιλητή, λόγῳ τῆς ἰδιότητάς μου ὡς συνταξιώτη του ἐπὶ 7ετία στὸ Λυκειακὸ καὶ Θεολογικὸ τμῆμα τῆς Ἱερᾶς Θεολογικῆς Σχολῆς Χάλκης, τοῦ συνεργάτη του, τὰ τελευταῖα 5 χρόνια, ἀπὸ τὴ θέση τοῦ ἀναλογίου τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Πριγκήπου, καὶ γενικὰ τοῦ ἐπὶ 40 καὶ πλέον χρόνια φίλου του. Κι ἐπειδὴ ἔκρινα ὅτι εἶχε δίκιο καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ μιλήσῃ κάποιος γι᾽ αὐτὸν ποὺ γνωρίζει πολὺ καλὰ τὰ στοιχεῖα καὶ τὶς παραμέτρους ποὺ συνθέτουν τὴν προσωπικότητά του κι ἐπειδή, τέλος, τίποτα τὸ ἀνθρώπινο δὲν ἔχει τὸ χαρακτήρα τοῦ ἀπολύτου, ἀλλὰ τοῦ σχετικοῦ καὶ συμβατικοῦ, ἀποδέχτηκα μὲ συγκίνηση τὴν πρότασή του,  γιὰ τὴν τιμὴ ποὺ μου ἔκανε νὰ μ' ἐπιλέξῃ ἀνάμεσα σὲ τόσους ἄλλους ἰκανότερους ἀπὸ μένα ὁμιλητές, μὲ τὸ συναίσθημα ὅμως καὶ τῆς εὐθύνης ν᾽ἀποδώσῳ, ὅσο πιὸ πιστά, τὴν εἰκόνα τοῦ τιμώμενου προσώπου σεβόμενος τὴν Ἀλήθεια. Γιατί, ὅπως εἶπε ὁ φίλος καὶ μαθητὴς τοῦ ἀρχαίου σοφοῦ, ὁ Πλάτων «Φίλος μὲν Σωκράτης, φιλτέρα ἡ ἀλήθεια».
Τὸν   κατὰ  κόσμον  Χαράλαμπο   (Χάρη, ὅπως τὸν ἀποκαλοῦσαν) Σωφρονιάδη,     τὸν     μετέπειτα     Μητροπολίτη Λαοδικείας καὶ τώρα Πριγκηποννήσων κ. Ἰάκωβο, τὸν πρωτογνώρισα ὅταν ἦταν 10χρονο παιδὶ (γεννημένο στὴν Πόλη τὸ 1947), ὄντας περίπου συνομίληκός του κι ἐγώ, στὴν γενέτειρά μου Ἰμβρο ὅπου κάθε καλοκαίρι ἐπὶ 5 συναπτὰ ἔτη ἐρχόταν μὲ τὴν οἰκογένειά του, τοὺς μακαριστοὺς γονεῖς του Γιάννη καὶ Θεοπούλα καὶ τὴν κατὰ 3 χρόνια μεγαλύτερή του ἀδελφὴ Εἰρήνη (Ρένα ὅπως τὴν ἀποκαλοῦσαν). Ἔμεναν στὸ ξενοδοχεῖο τῶν ἀδελφῶν Χαλβατζῆ, στὴν πρωτεύουσα τοῦ Νησιοῦ Παναγιᾶ, ἀκριβῶς ἀπέναντι ἀπὸ τὸ σπίτι τῆς νονᾶς μου ὅπου καθημερινὰ συνήθιζα νὰ πηγαίνῳ. Μιὰ μέρα ἡ νονά  μου μοῦ εἶπε: «Ξέρεις τί καλοὶ ἄνθρωποι εἶναι ἐκείνη ἡ οἰκογένεια ἀπὸ τὴν Πόλη ποὺ μένει στὸ ἀπέναντι ξενοδοχεῖο; Μέλι στάζει τὸ στόμα ὁλονῶν τους. Καὶ τὸ ἀγόρι τους, ὁ Χάρης, θέλει νὰ σὲ γνωρίσῃ. Νὰ παίξετε μαζί. Ἔχει καὶ ποδήλατο». Ἐκείνη τὴν ἐποχὴ βέβαια, καὶ μάλιστα στὴν Ἰμβρο, τὸ νὰ ἔχῃς δικό σου ποδήλατο ἦταν μεγάλη ὑπόθεση. Γι αὐτὸ ἀνταποκρίθηκα ἀμέσως στὴν πρόταση, ἂν καὶ γιὰ νὰ εἶμαι εἰλικρινής, ἔνοιωθα μέσα μου λίγη ζήλεια ποὺ ἡ οἰκογένεια τοῦ Χάρη ἦταν εὐκατάστατη, ἐνῶ ἡ δική μου ὄχι.   Ἐκεῖνος ὅμως δὲν ἔδειξε ποτὲ κανένα στοιχεῖο ὑπεροχῆς, καμιὰ συμπεριφορὰ  ἀλαζονικὴ. Ἦταν ἁπλός, καταδεχτικός, ὁμιλητικὸς πρὸς ὅλους, στοιχεῖα ἄλλωστε, ποὺ διατήρησε στὸ χαρακτήρα του καὶ μετέπειτα. Δὲ χρειάστηκε νὰ   ἐφαρμόσουμε κανένα πρωτόκολλο γιὰ νὰ πλησιάσῃ  ὁ   ἕνας  τὸν  ἄλλο  καὶ  πολὺ    σύντομα  νὰ γίνουμε  φίλοι,  νὰ μοιραζόμαστε τὰ πάντα μαζί. Τ᾽ ἁγνὰ κι ἀθῶα παιδιὰ ἔχουν πάντα ἕναν πηγαῖο καὶ φυσικὸ αὐθορμητισμὸ ποὺ γκρεμίζει τὰ ταμποὺ  τὶς προκαταλήψεις καὶ τοὺς τόπους τῆς κοινωνικῆς ὑποκρισίας. Ἦταν ἕνα   γλυκὸ καὶ συμπαθητικὸ παιδί, ἔξυπνο καὶ ζωηρό, ἀλλὰ καὶ ὑπάκουο   καὶ πειθαρχημένο, μὲ εὐγένεια καὶ καλοὺς τρόπους συμπεριφορᾶς. Θυμᾶμαι    τὴν εὐγενικὴ καὶ καλοπροαίρετη μητέρα του, μὲ τὸ χαμόγελο πάντα στὰ χείλη, ποὺ τὴν ἔκανε ἀκόμη πιὸ ὡραία ἀπ᾽ ὅτι ἦταν, νὰ λέῃ πάντα κάτι στὰ παιδιά της, τόσο διακριτικά, ποὺ κανένας δὲν μποροῦσε ν᾽ ἀκούσῃ παρὰ μονάχα ἐκεῖνα, νὰ τὰ συμβουλεύῃ καὶ νὰ τὰ καθοδηγῇ σὲ κάθε περίσταση. Κι ὁ πατέρας, πάντα σοβαρὸς ἀπέναντί τους, ἀλλὰ πράος καὶ ἤρεμος, συμφωνοῦσε μὲ τὶς   ὑποδείξεις τῆς συζύγου του καὶ κάτι εἶχε νὰ πῇ γιὰ νὰ συμπληρώσῃ.
Ἐκεῖνο ὅμως πού μου ἔκανε ἰδιαίτερη ἐντύπωση στὸ φίλο μου ἦταν ὁ ζῆλος του γύρω ἀπὸ τὰ ἐκκλησιαστικά. Ὀχι μόνο τὶς Κυριακὲς ποὺ ὅλη ἡ οἰκογένειά του ἐκκλησιαζόταν, ἀλλὰ καὶ σὲ διάφορες «μοναχολειτουργίες» ὅπως τὶς λέγαμε στὴν Ἰμβρο (δηλαδὴ λειτουργίες σὲ διάφορα ἐξωκκλήσια) ἐκεῖνος ἔτρεχε στὸ ἱερὸ νὰ βοήθησῃ τοὺς ἱερεῖς. Ἐτσι, σιγὰ σιγὰ προσαρμοζόταν στὴ λειτουργικὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας καὶ παρὰ τὸ νεαρὸ τῆς ἡλικίας του, γνώριζε σχεδὸν τὰ πάντα γύρω ἀπὸ τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ τὸ τελετουργικὸ τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἀπὸ τότε ἄρχισε νὰ ἐκδηλώνεται ἡ ἐσωτερικὴ ἔφεση καὶ κλίση του πρὸς τὸ ἱερατικὸ στάδιο, ποὺ ἀνταποκρίθηκαν πρόθυμα καὶ μὲ ζέση ψυχῆς ἀργότερα στὴν ἄνωθεν κλήση, στὴν περιβολὴ τοῦ τιμημένου ράσου καὶ μάλιστα σ᾽ ἕναν νευραλγικὸ καὶ μαρτυρικὸ χῶρο, στὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, στὸ Φάρο τῆς Οἰκουμένης στὸ Φανάρι ποὺ δίνει ἐπὶ δύο περίπου, χιλιετίες τὴν ἀνὰ τὸν κόσμο μαρτυρία τῆς μαρτυρικῆς, ἀλλὰ πάντοτε ζώσης ἐκκλησίας, τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας.
Ξανασυναντηθήκαμε τὸ  1963 στὴ    Θεολογικὴ Σχολὴ Χάλκης, ὅταν πήγαμε κι οἱ δύο νὰ φοιτήσουμε στὸ     Λυκειακὸ τμῆμα της, ἀφοῦ ἐκεῖνος τελείωσε τὴν πρώτη του ἐκπαίδευση στὸ   δημοτικὸ σχολεῖο τοῦ Κεντρικοῦ ἀρρεναγωγείου (1954- 1960) καὶ τὶς πρῶτες    τρεῖς τάξεις τοῦ ἐξαταξίου Γυμνασίου   στὸ   Ζωγράφειο   Γυμνάσιο   (1960   -1963   ).   Στὸ   εἰδυλλιακὸ περιβάλλον τῆς Χάλκης, μακριὰ ἀπὸ τὴν τύρβη, τοὺς πειρασμοὺς καὶ τοὺς ἠθικούς, γιὰ τὴν νεότητα, κινδύνους, πάνω στὸν πευκόφυτο Λόφο τῆς Ἐλπίδος, ὅπως ὀνομάζεται ὁ λόφος ὅπου ὀρθώνεται τὸ περίβλεπτο   συγκρότημα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Τριάδος, μὲ τὸν ὁμώνυμό   της Ναὸ καὶ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς, μείναμε 7 ὁλόκληρα χρόνια (3 στὸ   Λυκειακὸ τμῆμα καὶ 4 στὸ Θεολογικό) δίνοντας σχεδὸν ὅλοι οἱ     σπουδαστὲς τὸν ἀγῶνα μας γιὰ νὰ χτίσουμε, ὅσο τὸ δυνατὸν πιὸ στέρεα, τὸ   πνευματικό μας οἰκοδόμημα καὶ νὰ χαράξουμε τὴν μελλοντική μας πορεία καὶ  σταδιοδρομία. Μὰ ἐνῶ ἀρκετοὶ ἀπὸ ἐμᾶς, εἴτε ἀπὸ ἀναγκοβουλία, γιατί δὲν εἶχαν   ἄλλες ἐπιλογές, εἴτε ἀπὸ ἐπιπολαιότητα ἢ ἔλλειψη περίσκεψης, ἔψαχναν   τυχοδιωκτικὰ νὰ βροῦν τὸν ἀκολουθητέο δρόμο τους μετὰ ἀπὸ τὸ τέλος τῶν σπουδῶν τους, ἐκεῖνος ἦρθε σίγουρος καὶ προαποφασισμένος κι οὔτε γιὰ μιὰ στιγμὴ δὲν παρεξέκλινε καὶ δὲν λιποψύχησε γιὰ ν᾽ ἀκολουθήσῃ τὸ ἱερατικὸ  στάδιο, νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ὄνειρο τῆς ζωῆς του.
Φρόνιμος καὶ μὲ ἄριστη διαγωγή,   μετρημένος καὶ ἰσορροπημένος πάντα στὰ λόγια καὶ στὶς πράξεις του, ἐπιμελὴς γενικὰ καὶ ἰδιαίτερα στὰ μαθήματα τῆς Πρακτικῆς Θεολογίας (π.χ.  τῆς    Ποιμαντικῆς,  τῆς Λειτουργικῆς, τῆς Ὁμιλητικῆς, καὶ Κατηχικῆς) χωρὶς ὅμως τὸ ἄγχος   τῆς ἐξασφάλισης    τῆς πρωτιᾶς    καὶ   τῆς    βαθμοθηρίας     ἀνάμεσα    στοὺς    συσπουδαστές   του, ἐξακολούθησε νὰ εἶναι προσηλωμένος στὸ στόχο του καθ᾽ ὅλη τὴ διάρκεια τῶν   σπουδῶν   του,   βοηθώντας   πάντα   τοὺς   ἱερεῖς   καὶ   διακόνους   στὰ λειτουργικά τους καθήκοντα,  μὲ    ἀποτέλεσμα  ὁ τότε Σχολάρχης μας,  ὁ ἀείμνηστος Μητροπολίτης Σταυρουπόλεως κυρὸς Μάξιμος, νὰ τὸν καλέσῃ καὶ νὰ τοῦ ἐμπιστευθῇ τὸ κλειδὶ τοῦ   σκευοφυλακίου τῆς Σχολῆς ὅπου καὶ φυλάσσονταν      ἱερὰ  κειμήλια  καὶ  ἄμφια    κληρικῶν   ποὺ   κατὰ   καιροὺς διακόνησαν στὸ ἱστορικὸ καὶ ἀγλαόκαρπο ἐκεῖνο, πνευματικὸ φυτώριο τοῦ Οἰκου&